29.04.2026 Tarihli Bölüm Semineri

Karbondioksit (CO₂), küresel sera gazı emisyonlarının  yaklaşık %76’sını oluşturmakta olup, elektrik sektörünün  karbonsuzlaştırılmasını herhangi bir net sıfır stratejisinin temel bir  bileşeni haline getirmektedir. Bu dönüşüm, Türkiye’nin ulusal  hedefleri açısından da kritik öneme sahiptir. Nitekim, 2023 yılında  enerjiye bağlı toplam 392,3 Mt emisyonun %35,5’i elektrik ve ısı  sektörlerinden kaynaklanmaktadır. Artan elektrik talebi ve özellikle  kömür başta olmak üzere ithal fosil yakıtlara olan bağımlılığın devam  etmesi (enerji kaynaklı emisyonların %42’sinden fazlası), süreci daha  da zorlaştırmaktadır. Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefi doğrultusunda, dönüşüm sürecinde “enerji üçlemi” (enerji arz güvenliği, sürdürülebilirlik ve maliyet rekabetçiliği) arasında bir denge kurulması gerekmektedir. Bu kapsamda, derin karbonsuzlaşmanın sistem güvenilirliği ve maliyet etkinliği üzerinde olumsuz etki yaratmadan gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Mevcut literatürde yer alan enerji modellemeleri genellikle yüksek düzeyde toplulaştırılmış olup, faydalı içgörüler sunsa da yüksek  oranlı değişken yenilenebilir enerji (VRE) entegrasyonunun  gerektirdiği saatlik dinamikleri ve operasyonel kısıtları çoğunlukla  yeterince yansıtamamaktadır. Bu çalışma, EnergyPLAN simülasyon aracı  kullanılarak gerçekleştirilen örtük deterministik saatlik enerji  sistemi modellemesi ile bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Bu  doğrultuda, Türkiye elektrik sisteminin yüksek çözünürlüklü bir  dijital ikizi oluşturulmuş, 2025 yılı baz senaryosuna göre kalibre  edilmiş ve gözlemlenen ulusal göstergelerle doğrulanmıştır. Geçiş analizi; ulusal enerji planı, elektrifikasyon, enerji özerkliği ve nükleer entegrasyon olmak üzere dört farklı senaryo kapsamında ve 2035, 2045 ve 2053 ara hedef yılları dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Her bir senaryo; CO₂ emisyon azaltımı, toplam sistem maliyetleri, ithalat bağımlılığı ve yenilenebilir enerji kısıntısı (curtailment) açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ilgili geçiş yollarının altyapı gereksinimleri ve esneklik zorluklarına dair daha kapsamlı bir anlayış sunmaktadır. Bu çalışma, gerekli ödünleşimlere ilişkin önemli çıkarımlar sağlayarak, uzun  vadeli iklim hedefleri ile Türkiye elektrik sisteminin dönüşümüne dair  teknik ve ekonomik gerçeklikler arasında bir köprü kurmaktadır.